Quk.nl | Alles over schoolplaten

Inkoop | verkoop | verhuur

Fragment ca. 1866

Nieuwe bijdragen ter bevordering van het onderwijs en de opvoeding, voornamelijk met betrekking tot de lagere scholen in het Koningrijk der Nederlanden, voor den jare ..., 1866 [volgno 7]. Geraadpleegd op Delpher op 16-04-2017, http://resolver.kb.nl/resolve?urn=dts:464007:mpeg21

"Maar zal het onderwijs in het metrieke stelsel met vrucht gegeven worden, dan behoeft men hulpmiddelen, en het belang der zaak eischt, dat die hulpmiddelen zoo goed mogelijk zijn. Zoo ergens, dan geldt hier: „Het oog wil wat", namelijk om de eenvoudige reden, dat dit onderwijs vooral van aanschouwing moet uitgaan , zal het nut doen.

Men heeft vroeger ook wel begrepen, dat cene abstracte beschouwing van het stelsel, bestaande in simpel een publicatie van indeeling, met verwijzing naar pakhuis en winkel voor het geval de voorwerpen waarmede gemeten werd, minder bekend mogten zijn , dat zulk eene abstracte beschouwing verre van voldoende was, en daarom werden in de scholen van wege de gemeentebesturen stellen maten en gewigten geplaatst, benevens ook nog een nedcrlandsche el. In weinige scholen nogtans, zoo ver wij ons kunnen herinneren, werd met de maten en gewigten iets uitgevoerd, Hier en daar werden de inhoudsmaten ontmoet als turfbakken, of als bewaarplaatsen van pennepluimen, zaaderwten , zetboonen en bloemzaden dienst doende. Elders schenen maten, gewigten en el alleen te strekken om zeer aanschouwelijk te leeren : „ Geregtigheid verhoogt een volk", opdat ieder doordrongen mogt zijn van de moraal: „Een valschc weegsteen is den Heere een gruwel"; en wat speciaal het laatste voorwerp, de rwaXstaf, de tastbare eenheid voor lengtematen betreft, zij diende soms zelfs om der jeugd gevoelig te leeren: „Met de mate, waarmede gij meet, zult gij ook gemeten worden."

Zonder eenige aanwijzing voor het gebruik, zonder handleiding tot practische aanwending bij het onderwijs, zijn aulke stellen maten en gewigten al tamelijk onnutte meubels , bijzonder in een school, waar niets als nutteloos sieraad moet aanwezig zijn, wil men voor den leerling niet den schijn van ijdele pralerij op zich laden.

In sommige scholen ziet men nog wel wandplaten, een voorstelling gevende van de in gebruik zijnde maten, die werkelijk aanleiding zouden kunnen geven tot een geregelde en doelmatige behandeling van het metrieke stelsel, ware 't niet, dat de afgebeelde voorwerpen buiten alle verhouding klein, en onderscheiden figuren hoogst gebrekkig voorgesteld waren; zoodat men dan ook te Amsterdam te rade geworden is, die prentafbeelding uit de scholen te verwijderen, als inderdaad schadelijk voor een goed onderwijs.

De Heef A. F. Aarts, airondissementsijker te Delft, heeft, door de bezorging der wandplaat hierboven genoemd, volkomen voorzien in een dringende behoefte aan een goede „ Voorstelling der Nederlandsche maten en gewigten." Op eene oppervlakte van 3 vierkante nederlandsche ellen (2 bij l1/» cl) zijn de afbeeldingen aangebragt van al onze maten, gewigten en munten, en in natuurlijke grootte en kleur schoon geteekend, zoodat de figuren zeer goed tot voorbeelden bij het teekenen kunnen strekken. Alleen enkele voorwerpen, die wegens hun grootte niet in de ware afmetingen plaats konden vinden op het tableau, zijn in het klein afgebeeld, maar toch volgens een vastgestelden maatstaf (V7 en Vfó der ware grootte).

Behalve de afbeeldingen, bevat de wandkaart nog al de aanwijzingen, waardoor de onderwijzer en de leerling regtstreeks worden gewezen op het verband van al die maten onderling, al de verklaringen die hem kunnen dienen tot bondige uiteenzetting van het schoone metrieke stelsel. Menige aanwijzing omtrent het gebruik van de maten volgens wettelijke verordening, menige opgave betreffende minder algemeen bekende bijzonderheden omtrent het metrieke stelsel, worden op het tableau vermeld. Zoo vinden wij daarop ook eene aanwijzing der verkortingen in gedrukte en geschreven stukken voor metrieke benamingen in gebruik, die zeker nog niet algemeen bekend en aangenomen zijn, maar die toch zeer verdienen bekend en algemeen ingevoerd te worden

Wij zijn hoogelijk ingenomen met deze voortreffelijke uitgave, door den wakkeren uitgever, den Heer Hugo Suringa te Leeuwarden, bezorgd. De uiterst naauwkeurige bewerking, de zeldzame volledigheid, de uitstekende uitvoering van een te voren goed ontworpen plan (zoo duidelijk uit deze wandkaart sprekende) geven ons het regt tot die ingenomenheid en dringen ons, ter oorzake van het belang der zaak, onze onderwijzers aan te sporen kennis te maken met dit voortreffelijk leermiddel; een enkele blik op de kaart geworpen zal hun de wenschelijkheid doen inzien van de invoering in hun leerinrigtingen. Dan hopen wij , dat zij bij de gemeentebesturen genoeg toegenegen onbekrompenheid zullen ontmoeten (voor zoo verre zij openbare onderwijzers zijn) om dit leermiddel in hun scholen te zien ingevoerd, of dat zij (zijn zij bijzondere onderwijzers) over de uitgave tot aanschaffing zullen kunnen heenstappen, 't Is waar, ƒ 16.50 is op zich zelf een belangrijke som voor één artikel; maar onze wandkaarten voor het aardrijkskundig onderligt komen met rollen en opgeplakt op linnen ook al niet veel beneden dien prijs, en wat de deur digt doet: liet is eene uitgave voor eens over vele jaren, de prijs is voor hetgeen men ontvangt volstrekt niet te hoog en het nut yan het leermiddel kan volkomen opwegen tegen de kosten."





Fragment ca. 1866

Nieuwe bijdragen ter bevordering van het onderwijs en de opvoeding, voornamelijk met betrekking tot de lagere scholen in het Koningrijk der Nederlanden, voor den jare ..., 1866 [volgno 7]. Geraadpleegd op Delpher op 16-04-2017, http://resolver.kb.nl/resolve?urn=dts:464007:mpeg21

"Maar zal het onderwijs in het metrieke stelsel met vrucht gegeven worden, dan behoeft men hulpmiddelen, en het belang der zaak eischt, dat die hulpmiddelen zoo goed mogelijk zijn. Zoo ergens, dan geldt hier: „Het oog wil wat", namelijk om de eenvoudige reden, dat dit onderwijs vooral van aanschouwing moet uitgaan , zal het nut doen.

Men heeft vroeger ook wel begrepen, dat cene abstracte beschouwing van het stelsel, bestaande in simpel een publicatie van indeeling, met verwijzing naar pakhuis en winkel voor het geval de voorwerpen waarmede gemeten werd, minder bekend mogten zijn , dat zulk eene abstracte beschouwing verre van voldoende was, en daarom werden in de scholen van wege de gemeentebesturen stellen maten en gewigten geplaatst, benevens ook nog een nedcrlandsche el. In weinige scholen nogtans, zoo ver wij ons kunnen herinneren, werd met de maten en gewigten iets uitgevoerd, Hier en daar werden de inhoudsmaten ontmoet als turfbakken, of als bewaarplaatsen van pennepluimen, zaaderwten , zetboonen en bloemzaden dienst doende. Elders schenen maten, gewigten en el alleen te strekken om zeer aanschouwelijk te leeren : „ Geregtigheid verhoogt een volk", opdat ieder doordrongen mogt zijn van de moraal: „Een valschc weegsteen is den Heere een gruwel"; en wat speciaal het laatste voorwerp, de rwaXstaf, de tastbare eenheid voor lengtematen betreft, zij diende soms zelfs om der jeugd gevoelig te leeren: „Met de mate, waarmede gij meet, zult gij ook gemeten worden."

Zonder eenige aanwijzing voor het gebruik, zonder handleiding tot practische aanwending bij het onderwijs, zijn aulke stellen maten en gewigten al tamelijk onnutte meubels , bijzonder in een school, waar niets als nutteloos sieraad moet aanwezig zijn, wil men voor den leerling niet den schijn van ijdele pralerij op zich laden.

In sommige scholen ziet men nog wel wandplaten, een voorstelling gevende van de in gebruik zijnde maten, die werkelijk aanleiding zouden kunnen geven tot een geregelde en doelmatige behandeling van het metrieke stelsel, ware 't niet, dat de afgebeelde voorwerpen buiten alle verhouding klein, en onderscheiden figuren hoogst gebrekkig voorgesteld waren; zoodat men dan ook te Amsterdam te rade geworden is, die prentafbeelding uit de scholen te verwijderen, als inderdaad schadelijk voor een goed onderwijs.

De Heef A. F. Aarts, airondissementsijker te Delft, heeft, door de bezorging der wandplaat hierboven genoemd, volkomen voorzien in een dringende behoefte aan een goede „ Voorstelling der Nederlandsche maten en gewigten." Op eene oppervlakte van 3 vierkante nederlandsche ellen (2 bij l1/» cl) zijn de afbeeldingen aangebragt van al onze maten, gewigten en munten, en in natuurlijke grootte en kleur schoon geteekend, zoodat de figuren zeer goed tot voorbeelden bij het teekenen kunnen strekken. Alleen enkele voorwerpen, die wegens hun grootte niet in de ware afmetingen plaats konden vinden op het tableau, zijn in het klein afgebeeld, maar toch volgens een vastgestelden maatstaf (V7 en Vfó der ware grootte).

Behalve de afbeeldingen, bevat de wandkaart nog al de aanwijzingen, waardoor de onderwijzer en de leerling regtstreeks worden gewezen op het verband van al die maten onderling, al de verklaringen die hem kunnen dienen tot bondige uiteenzetting van het schoone metrieke stelsel. Menige aanwijzing omtrent het gebruik van de maten volgens wettelijke verordening, menige opgave betreffende minder algemeen bekende bijzonderheden omtrent het metrieke stelsel, worden op het tableau vermeld. Zoo vinden wij daarop ook eene aanwijzing der verkortingen in gedrukte en geschreven stukken voor metrieke benamingen in gebruik, die zeker nog niet algemeen bekend en aangenomen zijn, maar die toch zeer verdienen bekend en algemeen ingevoerd te worden

Wij zijn hoogelijk ingenomen met deze voortreffelijke uitgave, door den wakkeren uitgever, den Heer Hugo Suringa te Leeuwarden, bezorgd. De uiterst naauwkeurige bewerking, de zeldzame volledigheid, de uitstekende uitvoering van een te voren goed ontworpen plan (zoo duidelijk uit deze wandkaart sprekende) geven ons het regt tot die ingenomenheid en dringen ons, ter oorzake van het belang der zaak, onze onderwijzers aan te sporen kennis te maken met dit voortreffelijk leermiddel; een enkele blik op de kaart geworpen zal hun de wenschelijkheid doen inzien van de invoering in hun leerinrigtingen. Dan hopen wij , dat zij bij de gemeentebesturen genoeg toegenegen onbekrompenheid zullen ontmoeten (voor zoo verre zij openbare onderwijzers zijn) om dit leermiddel in hun scholen te zien ingevoerd, of dat zij (zijn zij bijzondere onderwijzers) over de uitgave tot aanschaffing zullen kunnen heenstappen, 't Is waar, ƒ 16.50 is op zich zelf een belangrijke som voor één artikel; maar onze wandkaarten voor het aardrijkskundig onderligt komen met rollen en opgeplakt op linnen ook al niet veel beneden dien prijs, en wat de deur digt doet: liet is eene uitgave voor eens over vele jaren, de prijs is voor hetgeen men ontvangt volstrekt niet te hoog en het nut yan het leermiddel kan volkomen opwegen tegen de kosten."