Quk.nl | Alles over schoolplaten

Inkoop | verkoop | verhuur

Fragment over de uitgave van wandplaten (ca. 1862)

Nieuwe bijdragen ter bevordering van het onderwijs en de opvoeding, voornamelijk met betrekking tot de lagere scholen in het Koningrijk der Nederlanden, voor den jare ..., 1862 [volgno 10]. Geraadpleegd op Delpher op 16-04-2017, http://resolver.kb.nl/resolve?urn=dts:473010:mpeg21

"Het Nederlandsch onderwijzersgenootschap is op het gelukkig denkbeeld gekomen om de uitgaaf te bevorderen van een reeks van wandplaten, die dergelijke typische afbeeldingen op een groote schaal bevatten, en voor geringen prijs verkrijgbaar zullen zijn.

Maar, hoe allernoodigst zulke afbeeldingen ook zijn mogen, er zijn ook nog andere platen noodig. De reeds beschrevene platen dienen, om een voorbeeld uit de dierkunde te nemen, om op een zooveel mogelijk aanschouwelijke wijze te leeren, in welk opzigt zich het insekt onderscheidt van het schaaldier, het spinachtig dier, den ringworm, die met het insekt tot de afdeeling der gelede dieren behooren , en om te doen zien welke de eigenschappen zijn, die aan alle insekten als zoodanig toekomen. Gaat men verder, dan dient b. v. de afbeelding van een tor of kever om te doen opmerken, in welk opzigt zich de orde der schildvleugelige insekten onderscheidt van de overige orden van de klasse der insekten. (regtvleugeligen, schubvleugeligen, enz. enz.). Maar veel verder gaan die geheel elementaire en zich meer tot het algemeene bepalende afbeeldingen niet. Daarentegen doet de tweede soort van af beeldingen — ik bepaal mij hier weer tot de dieren — diersoorten kennen. Zij bestaat in een, — al naar de bestemming van het boek , — voor de school in 't algemeen, voor bijzondere praktische doeleinden, voor opzettelijke natuurstudie,—-meer of minder talrijke reeks van afbeeldingen van diersoorten , met het doel — wij blijven weder bij ons voorbeeld van straks, — om den gebruiker niet alleen den kever in het algemeen, maar den meikever , de gouden tor, den mestkever, de waterkevers en meer andere kevers te doen kennen en van elkander te leeren onderscheiden.

Het is hier niet de plaats om te spreken over het betrekkelijk belang der dierkunde en der dierenkennis; met die namen onderscheidt Ref. de kennis , die men door de studie der beide aangeduide soorten van afbeeldingen en der daarbij behoorende boeken verkrijgt. Genoeg zij het hier op te merken, dat dierenkennis zonder dierkunde altijd iets zeer gebrekkigs en hoogst oppervlakkigs blijven zal, — een bloote liefhebberij en aardigheid , — terwijl aan den anderen kant de studie der dierkunde zonder ten minste eenige dierenkennis ook bijna niet denkbaar is, en de studie er van vooral voor kinderen en jonge lieden op den duur een drooge en vervelende zaak wordt. Maar die platen van de tweede soort moeten , zoo er iets mede zal uitgevoerd worden, betrekkelijk veel in getal en, althans zeer velen er van, gekleurd zijn. Hierdoor echter worden zij zeer kostbaar, zóó kostbaar vaak , dat zelfs de eigenlijke beoefenaar der natuurlijke geschiedenis de hulp van openbare bibliotheken niet ontberen kan. Men heeft dan ook aan dit bezwaar, tot een zekere hoogte altijd , getracht te gemoet te komen door de uitgave van verzamelingen van goede , maar met vermijding van alle weelde in gravure en kleuring uitgevoerde afbeeldingen, die voor een in vergelijking geringen prijs konden worden verkocht. Blcmenbach, die meer dan iemand anders heeft toegebragt om de natuurlijke geschiedenis voor een grooter publiek dan dat van de eigenlijke natuurkenners toegankelijk te maken , en wiens verdiensten, ook in dit opzigt, niet hoog genoeg te waarderen zijn, leverde daarom ook, behalve zijn in der tijd allervoortreffelijkst Handbuch der Naturgeschichte, een verzameling van platen (Abbildungen natur-historischer Gegenstande), om in het gemis van andere, duurdere afbeeldingen op een doeltreffende wijze te voorzien.


Fragment over de uitgave van wandplaten (ca. 1862)

Nieuwe bijdragen ter bevordering van het onderwijs en de opvoeding, voornamelijk met betrekking tot de lagere scholen in het Koningrijk der Nederlanden, voor den jare ..., 1862 [volgno 10]. Geraadpleegd op Delpher op 16-04-2017, http://resolver.kb.nl/resolve?urn=dts:473010:mpeg21

"Het Nederlandsch onderwijzersgenootschap is op het gelukkig denkbeeld gekomen om de uitgaaf te bevorderen van een reeks van wandplaten, die dergelijke typische afbeeldingen op een groote schaal bevatten, en voor geringen prijs verkrijgbaar zullen zijn.

Maar, hoe allernoodigst zulke afbeeldingen ook zijn mogen, er zijn ook nog andere platen noodig. De reeds beschrevene platen dienen, om een voorbeeld uit de dierkunde te nemen, om op een zooveel mogelijk aanschouwelijke wijze te leeren, in welk opzigt zich het insekt onderscheidt van het schaaldier, het spinachtig dier, den ringworm, die met het insekt tot de afdeeling der gelede dieren behooren , en om te doen zien welke de eigenschappen zijn, die aan alle insekten als zoodanig toekomen. Gaat men verder, dan dient b. v. de afbeelding van een tor of kever om te doen opmerken, in welk opzigt zich de orde der schildvleugelige insekten onderscheidt van de overige orden van de klasse der insekten. (regtvleugeligen, schubvleugeligen, enz. enz.). Maar veel verder gaan die geheel elementaire en zich meer tot het algemeene bepalende afbeeldingen niet. Daarentegen doet de tweede soort van af beeldingen — ik bepaal mij hier weer tot de dieren — diersoorten kennen. Zij bestaat in een, — al naar de bestemming van het boek , — voor de school in 't algemeen, voor bijzondere praktische doeleinden, voor opzettelijke natuurstudie,—-meer of minder talrijke reeks van afbeeldingen van diersoorten , met het doel — wij blijven weder bij ons voorbeeld van straks, — om den gebruiker niet alleen den kever in het algemeen, maar den meikever , de gouden tor, den mestkever, de waterkevers en meer andere kevers te doen kennen en van elkander te leeren onderscheiden.

Het is hier niet de plaats om te spreken over het betrekkelijk belang der dierkunde en der dierenkennis; met die namen onderscheidt Ref. de kennis , die men door de studie der beide aangeduide soorten van afbeeldingen en der daarbij behoorende boeken verkrijgt. Genoeg zij het hier op te merken, dat dierenkennis zonder dierkunde altijd iets zeer gebrekkigs en hoogst oppervlakkigs blijven zal, — een bloote liefhebberij en aardigheid , — terwijl aan den anderen kant de studie der dierkunde zonder ten minste eenige dierenkennis ook bijna niet denkbaar is, en de studie er van vooral voor kinderen en jonge lieden op den duur een drooge en vervelende zaak wordt. Maar die platen van de tweede soort moeten , zoo er iets mede zal uitgevoerd worden, betrekkelijk veel in getal en, althans zeer velen er van, gekleurd zijn. Hierdoor echter worden zij zeer kostbaar, zóó kostbaar vaak , dat zelfs de eigenlijke beoefenaar der natuurlijke geschiedenis de hulp van openbare bibliotheken niet ontberen kan. Men heeft dan ook aan dit bezwaar, tot een zekere hoogte altijd , getracht te gemoet te komen door de uitgave van verzamelingen van goede , maar met vermijding van alle weelde in gravure en kleuring uitgevoerde afbeeldingen, die voor een in vergelijking geringen prijs konden worden verkocht. Blcmenbach, die meer dan iemand anders heeft toegebragt om de natuurlijke geschiedenis voor een grooter publiek dan dat van de eigenlijke natuurkenners toegankelijk te maken , en wiens verdiensten, ook in dit opzigt, niet hoog genoeg te waarderen zijn, leverde daarom ook, behalve zijn in der tijd allervoortreffelijkst Handbuch der Naturgeschichte, een verzameling van platen (Abbildungen natur-historischer Gegenstande), om in het gemis van andere, duurdere afbeeldingen op een doeltreffende wijze te voorzien.